Ας γράψουμε ένα σονέτο...από τους μαθητές της Στ' Τάξης

Το σονέτο είναι ένα ποιητικό είδος που ακολουθεί μία σταθερή στιχουργική μορφή. Αποτελείται από 14 στίχους, γι’ αυτό συχνά αποκαλείται και δεκατετράστιχο. Εμφανίστηκε στην Ιταλία τον 13ο αιώνα και στη συνέχεια εξαπλώθηκε στις άλλες ευρωπαϊκές χώρες. Διακρίνονται δύο βασικές μορφές σονέτων: το ιταλικό και το αγγλικό. Το ιταλικό σονέτο, που είναι και το πιο καθιερωμένο, αποτελείται από δύο τετράστιχες και δύο τρίστιχες στροφές, ενώ το αγγλικό από τρεις τετράστιχες και ένα καταληκτικό δίστιχο.

Το ιταλικό σονέτο

Το ιταλικό σονέτο αποτελείται από ιαμβικούς ενδεκασύλλαβους στίχους οργανωμένους σε δύο τετράστιχες και δύο τρίστιχες στροφές. Χωρίζεται σε δύο μέρη. Το πρώτο μέρος (οκτάβα - 2 τετράστιχα) που περιγράφει το πρόβλημα ακολουθείται από ένα εξάστιχο μέρος (2 τρίστιχα) που δίνει τη λύση^[1]. Τυπικά, ο ένατος στίχος δημιουργεί μια αλλαγή ή volta που σηματοδοτεί το πέρασμα από την πρόταση στη λύση. Ακόμη και σε σονέτα που δεν ακολουθούν αυστηρά αυτή τη μορφή προβλήματος/λύσης, στον ένατο στίχο σημειώνεται μια αλλαγή στον τόνο, τη διάθεση ή το ύφος του ποιήματος.

Ως προς την ομοιοκαταληξία, στα τετράστιχα αρχικά εμφανίστηκε η πλεχτή (ΑΒΑΒ ΑΒΑΒ)^[i] - rime incatenate, αλλά τελικά επικράτησε η σταυρωτή (ΑΒΒΑ ΑΒΒΑ) - rime incrociate. Στα τρίστιχα η ομοιοκαταληξία παρουσιάζει ποικίλους συνδυασμούς: ΓΔΓ ΔΓΔ, ΓΔΕ ΓΔΕ, ΓΓΔ ΕΕΔ. Η μεγαλύτερη ποικιλία στην ομοιοκαταληξία των δύο τρίστιχων ίσως οφείλεται στη μεγαλύτερη δυσκολία σε αυτά, είναι αναγκαία περισσότερη ελευθερία για την παρουσίαση της λύσης.^[1]

Ακολουθεί το σονέτο Πατρίδα^[2] του Λορέντζου Μαβίλη με ομοιοκαταληξία τύπου ΑΒΒΑ ΑΒΒΑ ΓΔΕ ΓΔΕ:

Πάλε ξυπνάει της άνοιξης τ’ αγέρι
στην πλάση μυστικής αγάπης γλύκα,
σα νύφ’ η γη, πόχει άμετρα άνθη προίκα
λάμπει ενώ σβηέται της αυγής τ’ αστέρι.

Πεταλούδες πετούν ταίρι με ταίρι,
εδώ βουίζει μέλισσα, εκεί σφήκα.
Τη φύση στην καλή της ώρα εβρήκα,
λαχταρίζει η ζωή σ’ όλα τα μέρη.

Κάθε μοσκοβολιά και κάθε χρώμα,
κάθε πουλιού κελάηδημα ξυπνάει
πόθο στα φυλλοκάρδια μου κι ελπίδα

να σου ξαναφιλήσω τ’ άγιο χώμα,
να ξαναϊδώ και το δικό σου Μάη,
όμορφή μου, καλή, γλυκιά πατρίδα.

Στα πλαίσια της ανάπτυξης του γραπτού λόγου και της γνωριμίας των μαθητών με τα διάφορα κειμενικά είδη  και με αφορμή το εισαγωγικό ποίημα-σονέτο του Άθου Δημουλά « Στο μουσείο» στο Βιβλίο του Μαθητή της Γλώσσας, 16^η ενότητα (Στ’ δημοτικού), οι μαθητές του σχολείου μας μεταμορφώθηκαν σε ποιητές και έγραψαν τα δικά τους Σονέτα:

Παράδειγμα γραμμένο στον πίνακα από όλους τους μαθητές της Στ΄τάξης:

Ουρανός

Ένας γαλανός ουρανός

που έχει ένα αστέρι

κίτρινο σαν το κασέρι

κυλάει με ορμή σαν ποταμός

Άσπρα πετάνε πουλιά

Φτάνουν ως το φεγγάρι

Αγκαλιάζονται σαν σαλιγκάρι

Και καθρεφτίζονται στου ουρανού τα γυαλιά.

Ένας ολόλαμπρος ήλιος

του Δία ο γιος

κυβερνάει τους πλανήτες

φωτεινός και πλούσιος

πετάει πολύχρωμες σαΐτες

που εξαπλώνονται σαν ιός.

Τα παιδιά χωρίστηκαν σε δυάδες και τριάδες και γράψανε τα δικά τους σονέτα!!!

                                               ΠΟΛΛΑ ΣΥΓΧΑΡΗΤΗΡΙΑ!!

 Από τους μαθητές: Λεώνη Ταξίδου, Στέλιο Καπουργιανίδη και Στέφανο Θεοδωρίδη                                             

Θάλασσα

Ένας άσπρος γλάρος

και άρχοντας τρανός

που είναι  γαλανός

λάμπει σαν χρυσός φάρος

Τα μεγάλα  ψάρια

που είναι και πολύ αφράτα

ταξιδεύουν σαν φρεγάτα

ψάχνοντας για στεριά.

Κάτι όμορφα παιδιά

που παίζουν ξέγνοιαστα στην αμμουδιά

και φυσά το δειλινό αεράκι

για μια αξέχαστη βραδιά

πάρτε και το φιλαράκι

το καλοκαιράκι έχει καρδιά.

Από τους μαθητές: Παναγιώτη Τζιβανόπουλο και Γιώργο Λάζο

Ελλάδα

Ζούμε στην Ελλάδα

που έχει μια σημαία

μπλε και πολύ ωραία

και κάθε μέρα έχει λιακάδα

Τα μεγάλα νησιά

έχουν πολλά παγκάκια

όπου πίνεις ποτά με πολλά παγάκια

και υπέροχα κόκκινα και λευκά κρασιά

Εδώ υπάρχουν μουσεία

και ωραία ξενοδοχεία

που σχηματίζουν μια τριάδα

όλοι κάνουν φασαρία

και μια αγελάδα

μοιάζει με σωστή κυρία.

Από τις μαθήτριες: Μαρία Δαμιανού και Εριόνα Λόρας

Μόδα

Έχω ένα τρέντι παντελόνι

και ένα ροζ μπλουζάκι

που φοριέται με μπουστάκι

με ένα κυματιστό κορδόνι

Φοράω καθημερινά τακούνια

με μια γούνινη ζακέτα

μοιράζω δώρα σε πακέτα

με μια μπλούζα που έχει πιρούνια

Το καλοκαίρι είναι στη μόδα το σορτσάκι

όμως τις περισσότερες φορές φοράω φορεματάκι

με μοδάτα παπούτσια

Με ένα τέλειο φουλαράκι

και ένα γυαλιστερό στη μύτη σκουλαρίκι

αποτελειώνουν το όλο αυτό ωραίο συνολάκι.

Από τις μαθήτριες: Μαρία Σελιμάι και Ευδοξία Δαμιανού

Το σχολείο

Νωρίς στο σχολείο

σακίδιο στην πλάτη

με χρώμα σαν στάχτη

αγκαλιά μ ένα βιβλίο

Βγαίνω στο χορτάρι

τρώω το κολατσιό

που τόσο νοσταλγώ

και συναντώ τον Άρη

Πρώτα το κρυφτό

μετά κυνηγητό

και κουτουλώ σε ένα δέντρο

πέφτω και πονώ

βρίσκω έναν γιατρό

και την μαμά μου συναντώ

Από την μαθήτρια: Λεώνη ταξίδου

Φιλία

Φίλους έχω πολλούς

όποτε μαζί τους βγώ θα βγω πάντα διασκεδάζω

ποτέ δεν τους φωνάζω

τους μεγάλους και τους μικρούς

Μου κάνουν όλα τα χατίρια

και εγώ δεν θέλω να τους χάσω

ούτε τα παπούτσια τους να χαλάσω

θα μου δώσουν και όλα τους τα ποτήρια

Ποτέ δεν θα μαλώσουμε

μαζί θα μεγαλώσουμε

πάντα με βοηθάνε

δίχως τον χρόνο μας να σκορπούμε

ποτέ αυτοί δεν θα πονάνε

όλοι μαζί για εκδρομή θα ξεκινούμε.

Από τους μαθητές: Μάρκο Πρίφτι και Ασημίδη Βασίλη

Ποδόσφαιρο τρελό

Ο Ρονάλντο έχει τη μπάλα

τη στέλνει στον Μέσι που κάνει τρίπλες

και τρώει δίπλες

με κόλπα μεγάλα

Ο Σουάρες είναι στον πάγκο

ο Νειμάρ πέφτει

πίνει νέφτι

τρώγοντας μάγκο

Την παίρνει ο Ρούνει με το κεφάλι

την χάνει όμως και πάλι

αποτυγχάνει στο γκολ

και φωνάζουν της ομάδας οι φίλοι

σηκώνοντας ψηλά τα κασκόλ

δίνοντας ο ένας στον άλλο φιλί.

                                                      

            Από τους μαθητές: Δερμιτζάκη Αντώνη και Σίμου Νίκο

Ζώα

Ένας μεγάλος καρχαρίας

τρώει ένα μικρό ψάρι

που τρέχει πίσω από ένα σαλιγκάρι

και τους τρυπάει ένας ξιφίας

Δυο όμορφα πουλιά

στούκαραν σε ένα δέντρο

ακριβώς πάνω στο κέντρο

και έσπασαν τα κλαδιά

Ένα βασιλικό λιοντάρι

κοιτούσε επίμονα το φεγγάρι

που ήταν γαλανό

και τον πλανήτη Άρη

Τρώγοντας το βραδινό

και ακούει από την θάλασσα ένα άγριο καλαμάρι.

            Από τις μαθήτριες: Χριστίνα Νεοφυτίδου και Δέσποινα Δημητριάδου

Άνοιξη

Πολύχρωμα ανθίζουν λουλούδια

μέσα τους ζουν γλυκές πεταλούδες

κόκκινες σαν αλεπούδες

και στην πλάση χαρίζουν τραγούδια

Το Πάσχα κλείνουν τα σχολεία

ετοιμαζόμαστε να τσουγκρίσουμε

και να γιορτάσουμε

όπως το καλοκαίρι στην παραλία

Η άνοιξη η πιο ωραία εποχή

δίνει στον χρόνο όλη της την συμμετοχή

με λαγουδάκια και πολύχρωμα λουλουδάκια

είναι δύσκολο να έχεις απ αυτήν αποχή

γι αυτό εμείς δυο φιλαράκια

γεμίζουμε στιχάκια την δική μας περιοχή

Καθαρισμός Αμμόγλωσσας Κεραμωτής (14/10/2015)

5^Ο  6/Θ  ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ

            ΧΡΥΣΟΥΠΟΛΗΣ

ΔΕΛΤΙΟ  ΤΥΠΟΥ

     Στα πλαίσια της Παγκόσμιας Εκστρατείας Εθελοντικών Καθαρισμών Ακτών (19 Σεπτεμβρίου έως 19 Οκτωβρίου 2015), που στην Πατρίδα μας εδώ και 25 χρόνια συντονίζει η HELMEPA (Ελληνική Ένωση Προστασίας Θαλασσίου Περιβάλλοντος), το Σχολείο μας και φέτος πήρε ενεργά μέρος και κατάφερε να συντονίσει την Τετάρτη 14 Οκτωβρίου 2015 υπηρεσίες και φορείς υλοποιώντας τρεις  δράσεις σε ξεχωριστά πεδία εργασίας! Έτσι, στις 9 το πρωί βρεθήκαμε προγραμματισμένα στο Κέντρο Πληροφόρησης Δέλτα Νέστου στην Κεραμωτή, όπου το μέλος της Παιδαγωγικής Ομάδας, ξεναγός κ. Χρύσα Μελέτη ενημέρωσε τους μαθητές μας για τον υγροβιότοπο του Δέλτα Νέστου με την πλούσια βιοποικιλότητά του. Έμφαση δόθηκε στη σπάνια πανίδα του. Στη συνέχεια επισκεφθήκαμε τη λιμνοθάλασσα της Κεραμωτής στην είσοδο του χωριού, όπου κάναμε ορνιθοπαρατήρηση υδρόβιων μεταναστευτικών πτηνών με δύο μεγάλα τηλεσκόπια που έφερε από το Κέντρο η ξεναγός μας. Τελευταία μας δράση ήταν ο Εθελοντικός Καθαρισμός της Αμμόγλωσσας Κεραμωτής, αριστερά και δεξιά του δημοτικού κάμπιγκ σε μήκος 800σίων μέτρων. Από  πλευράς δήμου Νέστου παραβρέθηκε ο Αντιδήμαρχος Τουρισμού κ. Χατζηγερακούδης, ο οποίος ευχαρίστησε τους μαθητές μας, που είναι ευαισθητοποιημένοι και  συμμετέχουν στην προσπάθεια του δήμου Νέστου για καθαρότερο Περιβάλλον. Το Λιμεναρχείο Κεραμωτής εκπροσώπησε ο Ανθυποπλοίαρχος κ. Σακόπουλος Ευάγγελος, ο οποίος με απλά και κατανοητά λόγια αναφέρθηκε  στις αιτίες ρύπανσης του θαλάσσιου και παράκτιου Περιβάλλοντος. Στη συνέχεια ενημερώσαμε τους μαθητές μας να είναι προσεκτικοί για την ασφάλειά τους και για τον τρόπο συγκέντρωσης και καταγραφής των απορριμμάτων, τους  χωρίσαμε σε μικρές ομάδες, τους δώσαμε τα στατιστικά έντυπα, φόρεσαν γάντια,  πήραν τις δίχρωμες σακούλες(μπλε για τα ανακυκλώσιμα και μαύρες για τα μη ανακυκλώσιμα) και ρίχτηκαν στο ΄΄ σκουπιδοκυνήγι ΄΄. Αξίζει να σημειώσουμε και τη συμμετοχή  έστω και λίγων γονέων και παππούδων!  Συγκεντρωτική καταγραφή των απορριμμάτων μαζί με αναμνηστικές φωτογραφίες στείλαμε στη HELMEPA.  Αξίζει να σημειώσουμε ότι η Γ΄ τάξη του Σχολείου μας συμμετέχει φέτος στο Πρόγραμμα της ΠΑΙΔΙΚΗΣ HELMEPA  με πολλές και ενδιαφέρουσες  βιωματικές δράσεις για τους μαθητές μας, που μερικές υλοποιήθηκαν και άλλες θα υλοποιηθούν στη διάρκεια του τρέχοντος σχολικού έτους. ΕΥΧΑΡΙΣΤΟΥΜΕ το Δήμο Νέστου και ειδικότερα τον Αντιδήμαρχο Καθαριότητας κ. Αργυράκη, που ικανοποίησε όλα όσα του ζητήσαμε (σακούλες δύο χρωμάτων, γάντια, απορριμματοφόρα, εργάτες, κουλούρια και νερά για τους μαθητές μας), τον Αντιδήμαρχο Τουρισμού  κ. Χατζηγερακούδη, για την τιμή που μας έκανε να έρθει στο πεδίο εργασίας και ν’ απευθύνει στους μαθητές χαιρετισμό, τον Ανθυποπλοίαρχο του Λιμεναρχείου Κεραμωτής κ. Σακόπουλο Ευάγγελο για την ενημέρωση και συμμετοχή του στον καθαρισμό, την κ. Χρύσα Μελέτη, ξεναγό του Κέντρου Πληροφόρησης Δέλτα Νέστου Κεραμωτής, που όλη τη μέρα ήταν μαζί μας και προσέφερε τα μέγιστα στους μαθητές μας στο να ενημερωθούν και να ευαισθητοποιηθούν σε θέματα προστασίας Περιβάλλοντος και την κ. Νάσου Αρετή, γονέα του Σχολείου μας, που κάτω από τη δική της επίβλεψη και καθοδήγηση κατάφεραν ΄΄ Τα γλαρόπουλα και ανακυκλωσόπουλα ΄΄ της Γ΄ τάξης να δημιουργήσουν ένα υπέροχο πανό μήκους 3,5 μ., πραγματικό έργο τέχνης, που υψώσαμε  στην Αμμόγλωσσα  Κεραμωτής και σήμερα στολίζει ένα τοίχο του Σχολείου μας, ως ενθύμιο της δράσης μας!

Χρυσούπολη, 16  Οκτωβρίου  2015

Δημιουργία Πανώ Αμμόγλωσσας, επίσκεψη στο Κέντρο Πληροφόρησης - Ενημέρωσης Δέλτα Νέστου στην Κεραμωτή και Ορνιθοπαρατήρηση στη λιμνοθάλασσα Κεραμωτής

Καλλωπισμός γλαστρών από τους μαθητές της Γ τάξης (μέλη Παιδικής HELMEPA) Σεπτέμβριος 2015